Website ds. Hans van Dalen

PREDIKANT TE KUDELSTAART

Achterom kijken... om vooruit te gaan!

Meditatie voor de zangdienst op Oudejaarsmorgen 31 december 2017

Schriftlezing: Lucas 9:57-62

Geluidsopname van deze dienst? Klik hier!


"Jezus​ zei tegen hem: ‘Wie de hand aan de ​ploeg​ slaat en achterom blijft kijken, is niet geschikt voor het ​koninkrijk van God" (Lucas 9:62).

Als je Jezus wilt volgen, moet je niet achterom kijken. Dat bedoelt Jezus natuurlijk niet letterlijk. Soms kan het juist heel verstandig zijn om letterlijk achterom te kijken. Als je in de auto rijdt, moet je weten, wat er achter je rijdt. Anders zou je plotseling te hard kunnen remmen, zodat degene, die vlak achter je is, bovenop jouw auto botst. En nog gevaarlijk: Je moet weten, of er iemand jou links of rechts aan het inhalen is. Anders kun je niet afslaan naar rechts of naar links.

In het verdere leven is het ook niet verkeerd om achterom te kijken. Integendeel: je mag terugkijken op de mooie dingen en God daarvoor danken. Door achterom te kijken voedt je de dankbaarheid.

Het is ook heel begrijpelijk om achterom te kijken naar de verdrietige dingen van het leven. Een groot verlies zet je niet zo maar uit je hoofd. Daar moet je telkens weer aan terug denken. Zelfs al wil je dat niet, je kunt helaas niet anders. "Niet achterom kijken" is makkelijker gezegd dan gedaan.

Jezus zegt het trouwens in de vorm van een kleine vergelijking. Een gelijkenisje. Over het ploegen. Niet voor niets "ploegen". Juist ploegen is gericht op de toekomst. Ploegen doe je als de natuur nog dor en doods is. Er zitten nog geen bladeren aan de bomen. De grond is kaal en koud. Nog onbewerkt. De boer haalt de ploeg uit de schuur, gaat naar zijn akker en begint de grond los te gooien. Het eerste karwei gericht op een nieuwe oogst! Terwijl je er nog niets van ziet dan alleen zwarte grond. Je ploegt in hoop en verwachting. Na verloop van enkele maanden zal het veld weer vol mais, graan of aardappels staan.

Zo is het ook met Jezus volgen. Dat is als ploegen. Het is zwaar werk  en je ziet nog geen enkel resultaat. Maar je hoopt en je verwacht, dat het zaad, dat je gaat zaaien, eenmaal vrucht zal dragen.

Juist bij ploegen is achterom kijken heel dom. Je moet zien, waar je heenrijdt met de tractor. Als je niet recht vooruit kijkt, rijd je misschien de sloot in. Je raakt vast in de modder. Je trekt geen rechte voren. Het wordt een zootje op jouw stuk grond. Dus: Kijk vooruit!

In Jezus' aardse dagen, in het land van Israël was het nog veel dommer om achterom te kijken. Want je ploegt niet met een machine, maar met twee ossen. Die twee ossen willen niet altijd naar je luisteren. Ze willen niet altijd beiden dezelfde kant opgaan. Je moet soms de ene os een flinke por geven met de stok, zodat hij weer in de pas met de andere os loopt. Alleen zo krijg je rechte voren. Achterom kijken is echt onverstandig, als je aan het ploegen bent. Dan ben je geen goede boer. “Zo ben je niet geschikt voor Gods Koninkrijk als je achterom blijft kijken naar wat achter je ligt”, zegt Jezus. “Dan kun je Mij niet volgen”.

Jezus volgen: Wat is dat eigenlijk? Dat moet je in de eerste plaats heel letterlijk nemen. Toen Jezus op aarde was, gingen er mensen met Hem mee. Ze gingen met Hem op weg. Ze waren leerlingen en volgelingen. Ze luisterden goed naar wat Hij zei. Ze probeerden te doen wat Hij van hen vroeg. Dat is een hele opgave. Jezus volgen is niet makkelijk. Luisteren naar wat Jezus zegt en vervolgens Zijn woorden in praktijk brengen - Dat valt niet mee. Dat heeft Jezus er ook altijd bij gezegd. Als je Hem wil volgen, dan moet je bereid zijn om je leven op het spel te zetten. Hij is op weg naar Jeruzalem, naar Golgotha. Wie wil dan nog met Hem mee? Als het er echt op aankomt, haken zelfs de trouwste volgelingen af. Allemaal. Jezus bleef alleen over. Hij stierf in eenzaamheid aan het kruis. Niemand is bereid om Jezus totaal te volgen. Iedereen zit te veel vast aan het verleden - bezit en geld, gezin en familie, goede naam en eigen leven.

Nog steeds roept Jezus mensen op om Hem te volgen. Het is nog niets makkelijker geworden. In sommige landen op deze wereld loop je de kans gediscrimineerd en vervolgd te worden, als je doet wat Jezus van je vraagt. Hier in ons vrije land maak je je ook niet populair door je christen te noemen. Steeds meer ben je een vreemde eend in de bijt. Steeds vaker word je er gek op aangekeken, als je nog wilt geloven in God. Bovendien is het moeilijk om werkelijk de woorden van Jezus in praktijk te brengen. Dat valt waarachtig niet mee. Een hele opgave.

Hoewel ... “opgave”. Je kunt het ook anders bekijken. Jezus volgen is niet alleen een opgave, het is ook een gave. Je krijgt het, je ontvangt een aanbieding van God. Het is een voorrecht. Vooral ook dat “niet achterom kijken”. Dat MAG niet meer? Je kunt ook zeggen: Dat HOEFT niet meer! Want Jezus heeft de toekomst. Wie Jezus volgt, kiest bewust voor wat vóór hem ligt. Dat geeft hoop, moed, vertrouwen. Het verleden mag je achter je laten. Al je fouten, al je zonden: Ze worden je vergeven. DAAR hoef je niet meer aan terug te denken. Die last van het verleden mag je neerleggen. Je mag met een schone lei opnieuw beginnen. Je mag telkens weer vooruit kijken!

En die “goeie ouwe tijd”, waarnaar je met weemoed terugdenkt? Laat dát verleden ook maar rusten. Je komt er geen stap verder mee om de ouwe koeien uit de sloot te halen. DE beste tijd ligt vóór je: Een nieuwe hemel, een nieuwe aarde, de goede nieuwe tijd. God heeft het beloofd.

Maar dat grote verlies dan? Waar je ZO vaak aan terug moet denken. Je kunt het niet helpen: Je moet wel achterom kijken! Het kan misschien niet anders, maar je hoeft je er niet door te laten verlammen. Want er is hoop op een toekomst zonder verdriet en pijn. Een wereld, zoals God dat wil. Een wereld met een open graf - Een wereld van Pasen.

Als je dan toch achterom kijkt, doe het dan zoals in de auto. Met de achteruitkijkspiegel. Je hoeft je hoofd niet om te draaien. Een blik in het spiegeltje is voldoende. Je gezicht blijft gericht op wat voor je ligt. Je kijkt achterom om vooruit te komen. Zo mag je met Jezus op weg naar de zekere toekomst.